ขจร

ดอกขจร (Cowslip Creeper) เป็นไม้เลื้อยที่พบได้ทั่วไปในไทย นิยมนำดอกและยอดอ่อนมารับประทานเป็นผักเพราะมีรสหวานและกลิ่นหอม

ลำต้น: เป็นไม้เถาเลื้อย มีเนื้อแข็ง
ใบ: ใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ รูปหัวใจ ปลายแหลม โคนใบเว้าเป็นรูปหัวใจ ขอบใบเรียบ แผ่นใบมีสีเขียวเข้ม
ดอก: ออกเป็นช่อตามซอกใบ ดอกย่อยมีจำนวนมาก ดอกมีสีเขียวอมเหลือง มีกลิ่นหอม
ผล: ผลเป็นฝักกลมยาว เมื่อแก่จะแตกออก ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก

ขจรเป็นพืชพื้นเมืองของประเทศไทยและประเทศในเขตร้อนของทวีปเอเชีย พบได้ทั่วไปตามป่าและนิยมนำมาปลูกตามบ้านเรือนและสวนในทุกภาคของประเทศไทย

ดอกขจรจะออกดอกมากในช่วงฤดูร้อนประมาณเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม แต่สามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปีหากได้รับการดูแลที่เหมาะสม

อาหาร: ดอกและยอดอ่อนของขจรนิยมนำมาประกอบอาหาร เช่น แกงส้มดอกขจร, ผัดดอกขจรใส่ไข่, หรือนำไปลวกจิ้มกับน้ำพริก
สรรพคุณทางยา: ในตำรายาไทยกล่าวว่าดอกขจรมีสรรพคุณบำรุงโลหิต บำรุงสายตา และช่วยขับสารพิษออกจากร่างกาย

วิธีใช้: ชาวบ้านนิยมนำดอกขจรมาลวกหรือผัดรับประทาน เพราะมีรสหวานและมีคุณค่าทางโภชนาการ
ข้อควรระวัง: ไม่มีข้อมูลที่ระบุว่ามีข้อควรระวังเป็นพิเศษในการบริโภคขจรในปริมาณปกติ

โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ. (ม.ป.ป.). ขจร. สืบค้นเมื่อ 8 กันยายน 2568, จาก https://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_22_3.htm
สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ. (ม.ป.ป.). ขจร. สืบค้นเมื่อ 8 กันยายน 2568, จาก https://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/h-13.htm
ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (ม.ป.ป.). ขจร. สืบค้นเมื่อ 8 กันยายน 2568, จาก http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=145