

ข้อมูลต้นขลู่
ขลู่เป็นพืชสมุนไพรและไม้ประดับที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย มีสรรพคุณทางยามากมายตามภูมิปัญญาท้องถิ่น และนิยมนำใบมาทำเป็นชาเพื่อสุขภาพ
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: ขลู่ (ทั่วไป), คลู (ราชบุรี), หลอ (ปัตตานี), ส้มหอม (เพชรบุรี)
- ชื่อสามัญ: Indian Marsh Fleabane, Pluchea
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Pluchea indica (L.) Less.
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: ขลู่
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Pluchea indica (L.) Less.
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้พุ่มขนาดเล็กถึงกลาง สูงประมาณ 1-2 เมตร ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้านสาขามาก เปลือกสีน้ำตาล
- ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่กลับหรือรีแกมขอบขนาน ปลายใบมนหรือแหลม โคนใบสอบ ขอบใบหยักฟันเลื่อยหรือจักฟันเลื่อยห่าง ๆ แผ่นใบมีขนอ่อนนุ่ม
- ดอก: ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งและซอกใบ ดอกย่อยมีขนาดเล็ก สีม่วงอมชมพูหรือสีขาวนวล
- ผล: เป็นผลแห้ง รูปทรงกระบอก เมื่อแก่จะแตกออก เมล็ดมีขนที่ปลาย
4. สถานที่พบ
ขลู่เป็นพืชที่พบได้ทั่วไปในเขตร้อนชื้น โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ใกล้ชายฝั่งทะเลหรือป่าชายเลน เช่น จังหวัดเพชรบุรี, ชลบุรี, ระยอง, และตามจังหวัดในภาคใต้
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
- ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความชื้นสูง
- น้ำ: ชอบน้ำมาก สามารถทนต่อน้ำกร่อยได้ดี
- แสงแดด: ต้องการแสงแดดจัดตลอดวัน
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
ขลู่สามารถออกดอกและผลได้ตลอดทั้งปี
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- สมุนไพร: ส่วนของใบและรากถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรในหลายตำรา
- ชา: ใบขลู่สามารถนำมาตากแห้งและชงเป็นชาดื่มเพื่อสุขภาพได้
- อาหาร: ยอดอ่อนและใบอ่อนสามารถนำมาทำอาหารได้ เช่น นำมาลวกจิ้มน้ำพริก หรือนำมาประกอบอาหารอื่น ๆ
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- วิธีใช้: ชาวบ้านนิยมใช้ใบขลู่นำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาขับปัสสาวะ หรือนำใบมาตำพอกแผลเพื่อรักษาอาการบวม
- ข้อควรระวัง: ควรใช้ในปริมาณที่เหมาะสม ไม่ควรใช้ในปริมาณที่มากเกินไป เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลด้านความปลอดภัยที่เพียงพอในการใช้เป็นยาระยะยาว
9. แหล่งอ้างอิง
- คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. (ม.ป.ป.). ขลู่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/thai/knowledge-detail.php?id=32
- ฐานข้อมูลสมุนไพร องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (ม.ป.ป.). ขลู่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_11.htm
- โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (ม.ป.ป.). ขลู่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก http://www.rspg.or.th/plants_data/herb_pao/species_10.htm
