ชุมเห็ดเล็ก

ชุมเห็ดเล็กเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย มีสรรพคุณทางยาที่หลากหลายและเป็นที่รู้จักในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

ลำต้น: เป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก สูงประมาณ 30-90 เซนติเมตร ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้านเป็นพุ่ม
ใบ: ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับ มีใบย่อย 2-4 คู่ รูปไข่กลับหรือรูปรี ปลายใบมนหรือเว้าเล็กน้อย โคนใบมน
ดอก: ออกเป็นช่อสั้น ๆ ที่ซอกใบ มีกลีบดอกสีเหลือง 5 กลีบ
ผล: เป็นฝักทรงกระบอกยาว ยาวประมาณ 10-15 เซนติเมตร เมื่อแก่จะแตกออก ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก

ชุมเห็ดเล็กเป็นพืชที่พบได้ทั่วไปในเขตร้อน มักขึ้นตามที่รกร้างว่างเปล่า, ริมถนน, หรือในทุ่งนา

สามารถพบเห็นได้ตลอดทั้งปี โดยจะออกดอกและติดฝักในช่วงฤดูฝน

สมุนไพร: ส่วนของใบและเมล็ดใช้เป็นยาระบายและยาบำรุงในบางตำรับ และมีการใช้ภายนอกเพื่อรักษาโรคผิวหนัง
อาหารสัตว์: ใบอ่อนของชุมเห็ดเล็กบางครั้งถูกนำไปใช้เป็นอาหารสำหรับสัตว์เลี้ยง

วิธีใช้: ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยนิยมใช้เมล็ดตากแห้งคั่วไฟอ่อน ๆ ชงกับน้ำร้อนดื่มเพื่อช่วยระบาย หรือใช้ใบนำมาตำพอกเพื่อรักษาโรคผิวหนัง
ข้อควรระวัง: การใช้ในปริมาณที่มากเกินไปอาจทำให้มีอาการท้องเสียรุนแรง หรือเกิดผลข้างเคียงอื่นๆ ควรใช้ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพร

สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. (ม.ป.ป.). ชุมเห็ดเล็ก. สืบค้นเมื่อ 13 กันยายน 2568, จาก https://www.medplant.mahidol.ac.th/pubhealth/senna.html
ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (ม.ป.ป.). ชุมเห็ดเล็ก. สืบค้นเมื่อ 13 กันยายน 2568, จาก http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=143
ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (2565). Senna tora (L.) Roxb. สืบค้นเมื่อ 13 กันยายน 2568, จาก https://www.qsbg.org/database/botanic_garden/detail.asp?Tab=1&id=2557