

ข้อมูลต้นประดู่บ้าน
ประดู่บ้านเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ที่มีดอกสีเหลืองสวยงามและมีกลิ่นหอมแรง นิยมปลูกเป็นไม้ประดับและใช้ประโยชน์จากเนื้อไม้
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: ประดู่, ประดู่บ้าน, ประดู่ลาย
- ชื่อสามัญ: Burma Padauk, Narra
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Pterocarpus indicus Willd.
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: ประดู่บ้าน
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Pterocarpus indicus Willd.
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ลำต้นเปลาตรง สูงได้ถึง 10-25 เมตร ทรงพุ่มกลม
- ใบ: เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ ออกเรียงสลับ ใบย่อยรูปไข่ โคนใบมน ปลายใบเรียวแหลม
- ดอก: ออกเป็นช่อขนาดใหญ่ตามซอกใบ ดอกย่อยมีสีเหลืองทอง มีกลิ่นหอมแรง และจะบานพร้อมกันทั้งต้น
- ผล: เป็นฝักแบนกลมคล้ายจาน มีปีกบางล้อมรอบ ภายในมีเมล็ด 1-3 เมล็ด
4. สถานที่พบ
ประดู่บ้านเป็นพืชพื้นเมืองของแถบอินโดจีน และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบได้ทั่วไปในป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และพื้นที่รกร้างในประเทศไทย นอกจากนี้ยังนิยมปลูกเป็นไม้ประดับตามบ้านเรือนและสวนสาธารณะ
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
- ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายที่มีการระบายน้ำดี
- น้ำ: ต้องการน้ำปานกลาง แต่ทนทานต่อสภาพแล้งได้ดี
- แสงแดด: ต้องการแสงแดดจัดตลอดวัน
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
ประดู่บ้านออกดอกในช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม โดยจะทิ้งใบในฤดูแล้งและผลิดอกพร้อมกันทั้งต้น
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- เนื้อไม้: เนื้อไม้มีสีน้ำตาลแดงถึงสีแดงเข้ม มีลวดลายสวยงาม และมีความแข็งแรงทนทาน นิยมนำไปใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ เครื่องดนตรี และงานแกะสลัก
- ไม้ประดับ: เนื่องจากมีทรงพุ่มสวยงามและดอกมีกลิ่นหอม จึงนิยมปลูกเป็นไม้ประดับในสวน หรือเป็นไม้ให้ร่มเงา
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- สรรพคุณทางยา: ในตำราแพทย์แผนไทยบางเล่มระบุว่าแก่นประดู่มีรสขมฝาด ใช้รักษาโรคเกี่ยวกับโลหิต และเปลือกต้นใช้รักษาโรคผิวหนัง
- การนำไปใช้: ใช้เนื้อไม้ทำเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ และใช้เป็นไม้ที่ให้ร่มเงาในพื้นที่สาธารณะ
9. แหล่งอ้างอิง
- ศูนย์ข้อมูลพืช สำนักวิชาการเกษตร. (ม.ป.ป.). ประดู่บ้าน. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.doa.go.th/pib/pib12.html
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (ม.ป.ป.). ประดู่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.qsbg.org/Database/Botanic_Garden/detail.asp?Tab=1&id=2021
- ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม. (ม.ป.ป.). ประดู่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.m-culture.go.th/phrachomklao/ewt_news.php?nid=1236&filename=index
