#พฤกษศาสตร์, ไม้ยืนต้น

พะยอม

ข้อมูลต้นพะยอม

พะยอมเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ที่มีดอกสีขาวนวลและมีกลิ่นหอมแรง พบได้ทั่วไปในป่าดิบแล้งของประเทศไทย มีประโยชน์หลากหลายด้าน ทั้งเป็นไม้ประดับ ไม้เศรษฐกิจ และพืชสมุนไพร

1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์

  • ชื่อพื้นบ้าน: พะยอม
  • ชื่อสามัญ: White Thingan
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Shorea roxburghii G.Don.

2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)

  • ชื่อพื้นบ้าน: พะยอม
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Shorea roxburghii G.Don.

3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • ลำต้น: เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ มีความสูงได้ถึง 30 เมตร ลำต้นเปลาตรง เปลือกไม้หนา มีสีน้ำตาลอมเทา แตกเป็นร่องลึกตามยาว เนื้อไม้แข็งและทนทาน
  • ใบ: ใบเดี่ยวเรียงสลับกัน รูปไข่แกมขอบขนาน หรือรูปรีแกมขอบขนาน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ
  • ดอก: ออกเป็นช่อขนาดใหญ่ตามปลายกิ่งและซอกใบ ดอกมีสีขาวนวล กลีบดอกมี 5 กลีบ มีกลิ่นหอมแรง ออกดอกในช่วงฤดูแล้ง
  • ผล: เป็นผลแห้ง มีปีก 5 ปีก ช่วยให้ปลิวตามลมได้

4. สถานที่พบ

พบพะยอมได้ทั่วไปในป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรังของประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง

5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต

  • ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทราย
  • แสงแดด: ต้องการแสงแดดจัดตลอดวัน
  • สภาพอากาศ: ชอบอากาศที่ค่อนข้างแห้งและอุณหภูมิที่เหมาะสม

6. ฤดูกาลให้ผลผลิต

พะยอมจะออกดอกในช่วงฤดูแล้ง ระหว่างเดือนธันวาคมถึงมีนาคม และจะให้ผลผลิตในช่วงเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม

7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์

  • ไม้เศรษฐกิจ: เนื้อไม้แข็งแรง ทนทาน จึงนิยมนำมาใช้ในการก่อสร้างอาคารบ้านเรือน เครื่องเรือน และเฟอร์นิเจอร์
  • ไม้ประดับ: ดอกมีกลิ่นหอมแรง จึงนิยมปลูกประดับตกแต่งสวน หรือตามสถานที่สาธารณะเพื่อความร่มรื่น
  • สมุนไพร: เปลือกต้นมีรสฝาด ใช้เป็นยาแก้ท้องร่วงและสมานแผล ดอกใช้เป็นยาบำรุงหัวใจ
  • อาหาร: ดอกพะยอมนำมาทอดกับไข่รับประทานเป็นอาหารได้

8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)

  • วิธีใช้: เปลือกต้นพะยอมนำมาต้มกับน้ำดื่มเพื่อแก้อาการท้องร่วง หรือนำเปลือกมาฝนกับน้ำเพื่อใช้ทาแผล
  • ข้อควรระวัง: การใช้สมุนไพรควรศึกษาข้อมูลและใช้อย่างระมัดระวัง ไม่ควรนำไปใช้แทนการรักษาทางการแพทย์

9. แหล่งอ้างอิง