ข้อมูลต้นส้มกบ
ส้มกบเป็นไม้ผลยืนต้นชนิดหนึ่งในวงศ์ส้ม (Rutaceae) ที่มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นผลไม้ที่รู้จักกันในประเทศไทยและบางประเทศใกล้เคียง
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: ส้มกบ, ส้มแก้ว, ส้มผีผ่วน
- ชื่อสามัญ: กบทับปะ
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Citrus aurantium L. ‘Kab’
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: ส้มกบ
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Citrus aurantium L.
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 5-10 เมตร
- ใบ: ใบเดี่ยว มีลักษณะคล้ายใบของมะนาว
- ดอก: ออกเป็นช่อหรือดอกเดี่ยวตามซอกใบ ดอกมีสีขาว
- ผล: ผลมีขนาดเล็กถึงปานกลาง ผิวผลมีลักษณะขรุขระคล้ายผิวคางคก เมื่อแก่จะเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีเหลืองส้ม
- รสชาติ: เนื้อผลมีรสชาติเปรี้ยวจัด และมีกลิ่นหอมแรง
4. สถานที่พบ
ส้มกบเป็นพืชพื้นเมืองที่พบมากในประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
- ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายที่มีการระบายน้ำดี
- น้ำ: ต้องการน้ำในปริมาณปานกลาง
- แสงแดด: ต้องการแสงแดดจัดตลอดวัน
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
ส้มกบสามารถให้ผลผลิตได้ตลอดทั้งปี โดยจะให้ผลดกในช่วงฤดูร้อน
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- การปรุงอาหาร: นิยมใช้ปรุงรสในอาหารเพื่อเพิ่มความเปรี้ยวและกลิ่นหอม เช่น แกงส้ม, ต้มยำ, หรือนำไปทำน้ำพริก
- เครื่องดื่ม: สามารถนำมาคั้นทำเครื่องดื่มหรือน้ำส้มได้
- สรรพคุณทางยา: ตามตำราสมุนไพรแผนไทย เชื่อว่าส่วนต่าง ๆ ของส้มกบมีสรรพคุณทางยา เช่น ผลและใบใช้เป็นยาขับลมและบรรเทาอาการท้องอืด
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- วิธีใช้: ชาวบ้านนิยมใช้ผลส้มกบแทนมะนาวในอาหารบางชนิด เนื่องจากให้กลิ่นหอมและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์
- ข้อควรระวัง: ส้มกบมีรสเปรี้ยวจัด ไม่ควรรับประทานในปริมาณที่มากเกินไป เนื่องจากอาจทำให้ระคายเคืองกระเพาะอาหารได้
9. แหล่งอ้างอิง
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (ม.ป.ป.). ส้มกบ. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.qsbg.org/database/botanic_garden/detail.asp?Tab=1&id=2024
- กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยและพัฒนาป่าไม้ กรมป่าไม้. (ม.ป.ป.). ส้มกบ. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก [ลิงค์ที่น่าสงสัยถูกลบ]
- ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (ม.ป.ป.). ส้มกบ. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.phargarden.com/sombk/