สมอทะเล

สมอทะเลเป็นพืชยืนต้นในวงศ์ Combretaceae ที่พบได้ทั่วไปในพื้นที่ป่าชายหาดของประเทศไทย มีสรรพคุณทางสมุนไพรและนิยมใช้ในภูมิปัญญาดั้งเดิม


1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์

  • ชื่อพื้นบ้าน: สมอทะเล
  • ชื่อสามัญ: Indian almond, Sea almond, Tropical almond, Singapore almond
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Terminalia catappa L.

2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)

  • ชื่อพื้นบ้าน: สมอทะเล
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Terminalia catappa L.

3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • ลำต้น: เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบ สูง 15-25 เมตร ลำต้นเป็นชั้น ๆ คล้ายฉัตร เปลือกต้นมีสีน้ำตาลอ่อน
  • ใบ: ใบเดี่ยวขนาดใหญ่ รูปไข่กลับ ปลายใบมน โคนใบสอบ แผ่นใบหนา ใบอ่อนมีสีเขียวอ่อน เมื่อแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีแดงหรือเหลืองก่อนร่วงหล่น
  • ดอก: ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบ ดอกย่อยมีขนาดเล็กและมีกลิ่นหอม
  • ผล: ผลมีลักษณะกลมรีหรือแบน มีสันตามยาว เมื่อยังอ่อนมีสีเขียว เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองถึงแดง

4. สถานที่พบ

สมอทะเลเป็นพืชที่พบได้ตามแนวชายหาดทั่วประเทศไทย และในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้


5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต

  • ดิน: เติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำได้ดี และสามารถทนทานต่อสภาพดินเค็มและลมทะเล
  • แสงแดด: ต้องการแสงแดดจัดตลอดวัน

6. ฤดูกาลให้ผลผลิต

สมอทะเลออกดอกและติดผลได้ตลอดทั้งปี


7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์

  • อาหาร: เมล็ดในผลสมอทะเลสามารถนำมาคั่วรับประทานได้ มีรสชาติคล้ายถั่ว
  • ไม้ประดับ: นิยมปลูกเพื่อเป็นไม้ประดับและให้ร่มเงาในพื้นที่สาธารณะและตามบ้านเรือน
  • สรรพคุณทางยา: ใบและเปลือกใช้เป็นสมุนไพรในบางตำราเพื่อช่วยบรรเทาอาการท้องเสียและขับปัสสาวะ

8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)

  • วิธีใช้:
    • ใบ: นำใบมาต้มกับน้ำเพื่อดื่มแก้ท้องเสียหรือใช้ล้างแผลตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน
    • เปลือก: เปลือกต้นนำมาฝนผสมน้ำใช้รักษาโรคผิวหนัง
  • ข้อควรระวัง: การใช้ส่วนต่างๆ ของพืชเพื่อการรักษาโรค ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และควรระมัดระวังในการใช้ยาในปริมาณที่เหมาะสม

9. แหล่งอ้างอิง