ข้อมูลพลับพลึงตีนเป็ด
พลับพลึงตีนเป็ด เป็นไม้ล้มลุกมีหัวใต้ดินในวงศ์พลับพลึง (Amaryllidaceae) ต่างจากพลับพลึงทั่วไปตรงที่ดอกมีกลีบเรียวยาวคล้ายแมงมุม และมีเยื่อบาง ๆ เชื่อมโคนเกสรตัวผู้เป็นรูปถ้วยคล้ายพังผืดตีนเป็ด จึงเป็นที่มาของชื่อ ดอกสีขาว มีกลิ่นหอมแรงในเวลากลางคืน
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: พลับพลึงตีนเป็ด, ว่านหอมแดง
- ชื่อสามัญ: Beach spider lily
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Hymenocallis littoralis (Jacq.) Salisb.
- วงศ์: Amaryllidaceae
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: พลับพลึงตีนเป็ด
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Hymenocallis littoralis (Jacq.) Salisb.
3. กลุ่มของพืช
ไม้ดอกไม้ประดับ, พืชสมุนไพร
4. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี มีหัวใต้ดินคล้ายหัวหอม สูงประมาณ 60–90 เซนติเมตร
- ใบ: ใบเดี่ยว รูปแถบยาว อวบน้ำ สีเขียวเข้ม เรียงซ้อนกันที่โคนต้น
- ดอก: ช่อดอกออกที่ปลายก้านช่อ ดอกสีขาว กลีบเรียวยาวคล้ายขาแมงมุม โคนเกสรตัวผู้เชื่อมกันเป็นเยื่อรูปถ้วย มีกลิ่นหอมแรงตอนกลางคืน
5. ประโยชน์ / การใช้ประโยชน์
- ไม้ประดับ: นิยมปลูกประดับสวน ริมน้ำ และริมทะเล เพราะทนเค็มและทนแล้ง
- สมุนไพร: ตำรายาพื้นบ้านใช้ใบลนไฟประคบแก้เคล็ดขัดยอกและอาการบวม
- ข้อควรระวัง: หัวและใบมีสารอัลคาลอยด์กลุ่มไลโครีน (lycorine) เป็นพิษหากรับประทาน
6. แหล่งอ้างอิง
- Plants of the World Online. Hymenocallis littoralis. สืบค้นจาก https://powo.science.kew.org
- ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กำแพงแสน. พลับพลึงตีนเป็ด.