ข้อมูลต้นแก้ว
ต้นแก้วเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงกลางที่ขึ้นชื่อเรื่องดอกสีขาวบริสุทธิ์และกลิ่นหอมแรง โดยเฉพาะในช่วงพลบค่ำ จัดเป็นไม้ประดับที่นิยมปลูกอย่างแพร่หลายในประเทศไทย
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: แก้ว, แก้วพิกุล, แก้วขาว
- ชื่อสามัญ: Orange Jessamine, Satinwood, Chinese Box
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Murraya paniculata (L.) Jack
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: แก้ว
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Murraya paniculata
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงกลาง สูงประมาณ 5-10 เมตร ทรงพุ่มกลมทึบ กิ่งก้านแตกออกมาก เปลือกลำต้นมีสีขาวอมเทา และผิวเรียบ
- ใบ: ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับ มีใบย่อยประมาณ 5-9 ใบ แต่ละใบมีรูปไข่แกมรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ มีสีเขียวเข้มเป็นมัน
- ดอก: ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกมีสีขาวบริสุทธิ์ มีกลิ่นหอมแรง โดยเฉพาะในตอนเย็น ดอกมีกลีบดอก 5 กลีบ
- ผล: ผลมีขนาดเล็ก รูปทรงรี ผลอ่อนมีสีเขียว เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีแดงอมส้ม ภายในมีเมล็ด 1-2 เมล็ด
4. สถานที่พบ
ต้นแก้วเป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปเอเชีย และพบได้ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงในประเทศไทย
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
- ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายที่มีการระบายน้ำดี
- น้ำ: ต้องการน้ำในปริมาณปานกลาง
- แสงแดด: ชอบแสงแดดจัดตลอดวัน
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
ต้นแก้วสามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี แต่จะออกดอกมากเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝน
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- ไม้ประดับ: นิยมปลูกเป็นไม้ประดับในสวนสาธารณะ บ้านเรือน หรือเป็นไม้ริมรั้วเพื่อความสวยงามและกลิ่นหอม
- สมุนไพร: ส่วนต่างๆ ของต้นแก้วมีสรรพคุณทางยา เช่น
- เปลือกต้น: มีรสเผ็ดและขม มีสรรพคุณในการบำรุงธาตุในร่างกาย และแก้ปวดฟัน
- ใบ: มีรสร้อนและเผ็ด มีสรรพคุณในการช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต และช่วยขับลม
- ดอก: ใช้เป็นส่วนผสมของยาหอม
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- วิธีใช้: ในตำราแพทย์แผนไทยมีการใช้เปลือกต้นแก้วมาต้มเพื่อรักษาอาการปวดฟัน
- ข้อควรระวัง: แม้จะมีสรรพคุณทางยา แต่ควรใช้ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และไม่ควรใช้ในปริมาณที่มากเกินไป เนื่องจากบางส่วนของพืชอาจมีสารอัลคาลอยด์ (alkaloid) ที่เป็นพิษได้หากใช้ไม่ถูกวิธี
9. แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ. (ม.ป.ป.). แก้ว. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_16_1.htm
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (2559). แก้ว. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก http://www.qsbg.org/database/botanic_garden/detail.asp?Tab=1&id=1626
- กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. (ม.ป.ป.). แก้ว. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก [ลิงค์ที่น่าสงสัยถูกลบ]