#พฤกษศาสตร์, ไม้ล้มลุก

ขอบชะนางขาว

ข้อมูลขอบชะนางขาว

ขอบชะนางขาวเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งที่พบได้ในประเทศไทย มีสรรพคุณทางยาตามตำรับพื้นบ้าน และมีการนำมาใช้ประโยชน์ในด้านการเกษตรด้วย

1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์

  • ชื่อพื้นบ้าน: ขอบชะนางขาว, หนอนตายอยากขาว
  • ชื่อสามัญ: White Poutolzia
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Pouzolzia pentandra Benn.

2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)

  • ชื่อพื้นบ้าน: ขอบชะนางขาว
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Pouzolzia pentandra Benn.

3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • ลำต้น: เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นเลื้อยแผ่ไปตามดินแต่ยอดจะตั้งขึ้น
  • ใบ: เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับกัน ใบมีลักษณะเป็นรูปไข่ ปลายแหลม สีเขียวอ่อน และมีขนตามลำต้นและใบ
  • ดอก: ออกเป็นช่อกระจุกบริเวณซอกใบ ดอกมีขนาดเล็ก เป็นสีเขียวอมเหลือง
  • ผล: ออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ ผลมีขนาดเล็กและเป็นสีน้ำตาล

4. สถานที่พบ

ขอบชะนางขาวมีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปเอเชีย และสามารถพบได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย มักขึ้นในบริเวณที่ร่มชื้น ริมร่องสวน หรือบริเวณที่มีความชื้นสูง

5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต

ขอบชะนางขาวเจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมที่ชื้นและมีแสงรำไร

6. ฤดูกาลให้ผลผลิต

ขอบชะนางขาวสามารถเจริญเติบโตและออกดอกได้ตลอดทั้งปี

7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์

  • สมุนไพร: ตามตำรายาพื้นบ้าน ทั้งต้นมีสรรพคุณช่วยขับปัสสาวะ, แก้โรคหนองใน, แก้ปวดเมื่อย, และช่วยขับพยาธิในเด็ก
  • ยาฆ่าแมลง: มีงานวิจัยที่ระบุว่าสารสกัดจากใบขอบชะนางมีฤทธิ์ในการควบคุมเพลี้ยแป้งได้ จึงสามารถนำมาพัฒนาเป็นสารควบคุมทางชีวภาพได้ในอนาคต

8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)

  • วิธีใช้:
    • ขับพยาธิในเด็ก: นำทั้งต้นมาปิ้งไฟและชงกับน้ำร้อน
    • แก้โรคผิวหนัง: ใช้ใบตำผสมกับน้ำแล้วทาเพื่อรักษาโรคกลากเกลื้อน
    • ยาฆ่าหนอนและแมลง: ใช้ต้นสดตำเป็นยาฆ่าหนอนและแมลงศัตรูพืช
  • ข้อควรระวัง: ข้อมูลการใช้สมุนไพรข้างต้นเป็นเพียงข้อมูลจากภูมิปัญญาท้องถิ่น ไม่ควรนำไปใช้รักษาโรคด้วยตนเองโดยไม่มีความรู้หรือคำแนะนำจากแพทย์

9. แหล่งอ้างอิง