#พฤกษศาสตร์, ไม้ยืนต้น

กระทุ่มนา

ข้อมูลต้นกระทุ่มนา

1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์

  • ชื่อพื้นบ้าน: กระทุ่มนา, กระทุ่มหูกวาง
  • ชื่อสามัญ: Common burflower tree
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Neolamarckia cadamba (Roxb.) Bosser

2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)

  • ชื่อพื้นบ้าน: กระทุ่มนา
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Neolamarckia cadamba (Roxb.) Bosser

3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

กระทุ่มนาเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ มีความสูงได้ถึง 15 เมตร

  • ลำต้น: ลำต้นตั้งตรง เรือนยอดเป็นพุ่มกลมทึบ เปลือกต้นสีน้ำตาลหรือสีเทา มีรอยแตกเป็นร่อง
  • ใบ: ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบมีลักษณะเป็นรูปไข่แกมรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบมน
  • ดอก: ดอกออกเป็นช่อแบบดอกกลุ่มกลมที่ปลายกิ่ง ดอกมีสีเหลืองอ่อนหรือสีส้ม มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ
  • ผล: ผลเป็นผลรวม มีลักษณะกลมแป้น เมื่อผลแก่จะแตกออก ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก

4. สถานที่พบ

กระทุ่มนาเป็นพืชพื้นเมืองของแถบเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบได้ทั่วไปในประเทศอินเดีย, ศรีลังกา, อินโดนีเซีย, เวียดนาม, ฟิลิปปินส์, และประเทศไทย โดยมักขึ้นในพื้นที่ชุ่มน้ำใกล้แม่น้ำลำคลอง หรือบริเวณป่าเบญจพรรณชื้น

5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต

  • ดิน: ชอบดินร่วนปนทราย
  • น้ำ: ต้องการน้ำในปริมาณมาก
  • แสงแดด: ชอบแสงแดดจัด

6. ฤดูกาลให้ผลผลิต

กระทุ่มนาออกดอกและติดผลในช่วงฤดูฝน ประมาณเดือนพฤษภาคมถึงสิงหาคม

7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์

  • เนื้อไม้: เนื้อไม้มีสีเหลืองอ่อน นิยมใช้ทำเฟอร์นิเจอร์, ตู้, โต๊ะ, เก้าอี้ และไม้แกะสลัก
  • สมุนไพร: เปลือกต้นมีรสขมฝาด ใช้เป็นยาแก้ไข้และบำรุงธาตุ

8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)

  • วิธีใช้: ในตำรายาไทยบางเล่มได้ระบุการใช้เปลือกต้นกระทุ่มนามาต้มเป็นยาดื่มเพื่อรักษาอาการท้องเสีย
  • ข้อควรระวัง: ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนการนำส่วนต่าง ๆ ของต้นกระทุ่มนามาใช้เป็นยาสมุนไพร เพราะอาจเกิดผลข้างเคียงได้

9. แหล่งอ้างอิง