ข้อมูลผักปลัง

ผักปลัง (Malabar spinach) เป็นพืชผักที่นิยมนำมาประกอบอาหารในหลายประเทศแถบเอเชีย มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์และมีเมือกคล้ายกระเจี๊ยบเขียว


1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์

  • ชื่อพื้นบ้าน: ผักปลัง (ทั่วไป), ผักปั๋ง (ภาคเหนือ), ผักปลังใหญ่
  • ชื่อสามัญ: Malabar spinach, Ceylon spinach, Indian spinach
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Basella alba L.

2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)

  • ชื่อพื้นบ้าน: ผักปลัง
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Basella alba L.

3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • ลำต้น: เป็นไม้เลื้อยเถาอวบน้ำ ลำต้นและกิ่งมีสีเขียวหรือสีแดงอมม่วง
  • ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวใจหรือรูปไข่ ปลายใบแหลม โคนใบเว้า ขอบใบเรียบ แผ่นใบมีสีเขียวสดเป็นมัน
  • ดอก: ออกเป็นช่อตามซอกใบ ดอกย่อยขนาดเล็ก สีขาวหรือชมพู
  • ผล: ผลสดมีขนาดเล็ก รูปร่างกลม เมื่อแก่เต็มที่จะเปลี่ยนเป็นสีม่วงดำคล้ายผลองุ่น

4. สถานที่พบ

ผักปลังเป็นพืชที่พบได้ทั่วไปในเขตร้อนชื้น โดยเฉพาะในทวีปเอเชีย สามารถปลูกได้ง่ายในพื้นที่ที่มีความชื้นและมีแสงแดดส่องถึง


5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต

  • ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายที่มีความอุดมสมบูรณ์
  • น้ำ: ต้องการน้ำและความชื้นสูง
  • แสงแดด: ชอบแสงแดดจัด

6. ฤดูกาลให้ผลผลิต

ผักปลังสามารถปลูกและเก็บเกี่ยวได้ตลอดทั้งปี โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนจะเจริญเติบโตได้ดีเป็นพิเศษ


7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์

  • อาหาร: ยอดอ่อนและใบอ่อนของผักปลังนิยมนำมาประกอบอาหาร เช่น แกงส้ม, แกงเลียง, ลวกจิ้มน้ำพริก หรือผัดน้ำมันหอย
  • สมุนไพร: ตามตำรายาไทยและภูมิปัญญาพื้นบ้าน มีการนำส่วนต่าง ๆ ของผักปลังมาใช้เป็นยา เช่น น้ำคั้นจากใบช่วยระบายท้อง, รักษาโรคกระเพาะอาหาร, และบรรเทาอาการแสบร้อน

8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)

  • วิธีใช้: ชาวบ้านทางภาคเหนือนิยมนำผักปลังมาทำ “แกงผักปั๋ง” ซึ่งมีรสชาติอร่อยและมีคุณค่าทางโภชนาการสูง
  • ข้อควรระวัง: ควรล้างผักปลังให้สะอาดก่อนนำไปประกอบอาหาร เพราะอาจมีสิ่งสกปรกปะปนอยู่

9. แหล่งอ้างอิง

  • มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (ม.ป.ป.). ผักปลัง. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.ku.ac.th/kuc_article/ผักปลัง/
  • โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ. (ม.ป.ป.). ผักปลัง. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_10_2.htm
  • ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (ม.ป.ป.). ผักปลัง. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=186