

ข้อมูลต้นกระดูกไก่
กระดูกไก่เป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่รู้จักกันดีในประเทศไทย มีชื่อเรียกหลายชื่อตามแต่ละท้องถิ่น และมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: กระดูกไก่, กระดูกไก่ดำ, กะดูกไก่, เอนอ้า, เข้าเอน, เครือเอน, ยาเข้าแนบ, หูลิง
- ชื่อสามัญ: Indian Willow, Barleria, Hedge Barleria
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Justicia gendarussa Burm.f.
- วงศ์: Acanthaceae
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: กระดูกไก่
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Justicia gendarussa Burm.f.
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 1-1.5 เมตร ลำต้นเป็นปล้องสีม่วงดำหรือสีม่วงอมแดง
- ใบ: ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก รูปขอบขนานแกมใบหอก ปลายแหลม โคนสอบ ขอบใบเรียบ สีเขียวเข้ม ผิวใบมัน
- ดอก: ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งและซอกใบ กลีบดอกมีสีขาวอมม่วง และมีจุดประสีม่วงแดงที่โคนกลีบ
- ผล: ผลแห้งแตกเป็นฝักรูปทรงกระบอก ภายในมีเมล็ดขนาดเล็ก
4. สถานที่พบ
กระดูกไก่เป็นพืชที่พบได้ทั่วไปในเขตร้อนของทวีปเอเชีย รวมถึงประเทศไทย สามารถพบได้ตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และบริเวณที่ชื้นแฉะ
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
- ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทราย
- น้ำ: ชอบความชื้น
- แสงแดด: ชอบแสงแดดรำไร หรือที่ที่มีร่มเงาเล็กน้อย
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
กระดูกไก่เป็นพืชที่ออกดอกได้ตลอดทั้งปี
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- สมุนไพร: ส่วนของใบและรากถูกนำมาใช้เป็นสมุนไพรในตำรับยาพื้นบ้าน
- การใช้งานอื่นๆ: สามารถปลูกเป็นไม้ประดับตกแต่งสวน หรือปลูกเป็นพืชรั้วได้
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- วิธีใช้: ภูมิปัญญาพื้นบ้านใช้ส่วนของลำต้นและใบมาต้มน้ำดื่มเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อย หรือใช้รักษาอาการปวดเมื่อยตามข้อกระดูก
- ข้อควรระวัง: การใช้สมุนไพรควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และควรระมัดระวังในการใช้ในปริมาณที่เหมาะสม
9. แหล่งอ้างอิง
- ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (ม.ป.ป.). กระดูกไก่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=144
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (2563). กระดูกไก่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Garden/detail.asp?Tab=1&id=1658
สำนักพิมพ์บ้านและสวน. (ม.ป.ป.). กระดูกไก่. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.baanlaesuan.com/plants/perennial/88441.html
