ข้อมูลต้นพิกุล
ต้นพิกุล (Bullet Wood) เป็นไม้มงคลที่นิยมปลูกในบริเวณบ้านและวัดมาแต่โบราณ เนื่องจากมีดอกหอมและเป็นไม้อายุยืน
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: พิกุล, แก้ว, พิกุลทอง
- ชื่อสามัญ: Bullet Wood, Spanish Cherry, Medlar
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Mimusops elengi L.
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: พิกุล
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Mimusops elengi L.
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ ลำต้นสูงประมาณ 10-25 เมตร เปลือกต้นมีสีน้ำตาลอมเทา ผิวขรุขระ
- ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่แกมขอบขนาน ปลายใบมนหรือแหลม โคนใบสอบ แผ่นใบหนา สีเขียวเข้มเป็นมัน
- ดอก: ออกเป็นช่อตามซอกใบ ดอกมีสีขาวนวลหรือขาวอมเหลือง มีกลิ่นหอมแรง โดยเฉพาะในช่วงพลบค่ำ
- ผล: ผลมีรูปทรงรีหรือรูปไข่ เมื่อสุกมีสีส้มแดง เนื้อนุ่ม มีรสหวานฝาดเล็กน้อย
4. สถานที่พบ
พบได้ทั่วไปในแถบเอเชียเขตร้อน เช่น อินเดีย ศรีลังกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย นิยมปลูกในสวนสาธารณะ วัด หรือตามบ้านเรือน
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
- ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทราย
- น้ำ: ต้องการน้ำปานกลาง แต่ทนทานต่อสภาพแห้งแล้งได้ดี
- แสงแดด: ต้องการแสงแดดเต็มที่ตลอดวัน
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
ต้นพิกุลสามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี แต่จะออกดอกมากเป็นพิเศษในช่วงฤดูร้อน (ประมาณเดือนมีนาคม-เมษายน)
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- ไม้ดอกหอม: ดอกพิกุลมีกลิ่นหอม นิยมนำมาร้อยมาลัย และใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องหอมและน้ำอบ
- ไม้ประดับ: นิยมปลูกเป็นไม้ประดับในสวน เนื่องจากมีทรงพุ่มสวยงาม ให้ร่มเงาได้ดี และดอกมีกลิ่นหอม
- สมุนไพร: เปลือกและผลของพิกุลสามารถนำมาใช้เป็นสมุนไพรได้ โดยมีสรรพคุณทางยา เช่น ช่วยรักษาอาการปวดฟัน หรือแก้อาการท้องร่วง
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- วิธีใช้: ในตำรายาไทยโบราณมีการใช้เปลือกต้นพิกุลนำมาต้มกับเกลือเพื่ออมแก้ปวดฟัน หรือใช้เปลือกผสมกับสมุนไพรอื่นเพื่อรักษาอาการท้องเสีย
- ข้อควรระวัง: การใช้สมุนไพรควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และหลีกเลี่ยงการใช้กับสตรีมีครรภ์
9. แหล่งอ้างอิง
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (ม.ป.ป.). พิกุล. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.qsbg.org/database/botanic_garden/detail.asp?Tab=1&id=255
- สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. (ม.ป.ป.). พิกุล. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.saranukromthai.or.th/sub/sub.php?recid=811&topic=พิกุล
- กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. (ม.ป.ป.). พิกุล. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก [ลิงค์ที่น่าสงสัยถูกลบ]