เนื่องจาก “ลำโพงกาสลัก” เป็นชื่อที่อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดหรือเป็นชื่อที่ไม่เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายในฐานข้อมูลทางพฤกษศาสตร์ส่วนใหญ่ และข้อมูลเกี่ยวกับพืชชนิดนี้ยังไม่ชัดเจนเท่าที่ควร
อย่างไรก็ตาม “ลำโพง” เป็นพืชในสกุล Datura ซึ่งมีหลายสายพันธุ์ และมักถูกเรียกว่า “ลำโพงกาสลัก” หรือ “ลำโพงกาสลัก” ในบางพื้นที่
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: ลำโพง, ลำโพงกาสลัก
- ชื่อสามัญ: Devil’s trumpet, Jimsonweed
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Datura metel L.
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: ลำโพง
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Datura metel L.
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้ล้มลุกหรือไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 1-2 เมตร ลำต้นมีสีเขียวหรือม่วง
- ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่หรือรูปไข่แกมรูปหอก ขอบใบหยักเป็นคลื่นหรือเว้าลึก
- ดอก: ดอกเดี่ยว ออกที่ซอกใบ มีลักษณะคล้ายแตรหรือกรวย ดอกมีสีขาว สีม่วง หรือสีเหลืองอ่อน และมีกลิ่นหอม
- ผล: ผลเป็นฝักกลมรี มีหนามแหลมปกคลุม เมื่อแก่จะแตกออก ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก
- เมล็ด: เมล็ดมีสีน้ำตาลหรือดำ มีขนาดเล็ก
4. สถานที่พบ
พบได้ทั่วไปในเขตร้อนและเขตอบอุ่น รวมถึงในประเทศไทย โดยเฉพาะตามที่รกร้างว่างเปล่า ริมถนน หรือชายป่า
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
- ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินทุกชนิด
- น้ำ: ทนแล้งได้ดี และต้องการน้ำปานกลาง
- แสงแดด: ชอบแสงแดดจัด
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
ลำโพงออกดอกและติดผลได้ตลอดทั้งปี
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- ยาแผนโบราณ: ในบางภูมิภาคมีการนำส่วนต่าง ๆ ของลำโพงมาใช้เป็นยาแผนโบราณ เช่น ใช้รักษาอาการปวด หอบหืด หรือโรคผิวหนัง
- ไม้ประดับ: บางครั้งมีการปลูกเป็นไม้ประดับเนื่องจากดอกมีรูปทรงและสีสันสวยงาม
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- ข้อควรระวัง: ลำโพงเป็นพืชที่มีพิษร้ายแรงมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ใบและเมล็ด มีสารพิษในกลุ่มโทรเพนอัลคาลอยด์ ซึ่งหากรับประทานเข้าไปจะส่งผลกระทบต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดอาการปากแห้ง คอแห้ง วิงเวียนศีรษะ ประสาทหลอน หรือหัวใจเต้นผิดปกติ ห้ามนำมาใช้เป็นอาหารหรือยารักษาโรคด้วยตนเองเด็ดขาด
9. แหล่งอ้างอิง
- ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (2561). ลำโพง. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก https://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=146
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (2561). ลำโพง. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก http://www.qsbg.org/database/botanic_garden/detail.asp?Tab=1&id=2557
- สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. (2554). สมุนไพรที่เป็นพิษ. สืบค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2568, จาก http://www.medplant.mahidol.ac.th/pubhealth/poisonplant.html