#พฤกษศาสตร์, ไม้ยืนต้น

ลีลาวดี

ข้อมูลลีลาวดี

ลีลาวดี (Frangipani) เป็นไม้ดอกที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในประเทศไทย ด้วยดอกที่สวยงาม มีกลิ่นหอม และรูปทรงต้นที่ดูโดดเด่น

1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์

  • ชื่อพื้นบ้าน: ลีลาวดี, ลั่นทม, จำปาขอม
  • ชื่อสามัญ: Frangipani, Plumeria
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Plumeria spp.

2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)

  • ชื่อพื้นบ้าน: ลีลาวดี
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Plumeria spp.

3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • ลำต้น: เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง มีความสูงประมาณ 3-10 เมตร ลำต้นมีเปลือกหนาและมียางสีขาว
  • ใบ: เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหอก ปลายใบแหลม โคนใบมน
  • ดอก: ออกเป็นช่อขนาดใหญ่ที่ปลายกิ่ง ดอกมีหลายสี เช่น สีขาว สีเหลืองอ่อน สีชมพู และสีแดง มีกลิ่นหอม
  • ผล: เป็นฝักคู่ รูปทรงกระสวยยาว เมื่อแก่จะแตกออก ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก

4. สถานที่พบ

ลีลาวดีเป็นพืชพื้นเมืองของแถบเม็กซิโก อเมริกากลาง และอเมริกาใต้ แต่ปัจจุบันได้แพร่กระจายและปลูกกันอย่างแพร่หลายในเขตร้อนทั่วโลก โดยในประเทศไทยสามารถพบได้ทั่วไปตามสวนสาธารณะ วัด หรือบ้านเรือน

5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต

  • ดิน: เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายที่มีการระบายน้ำดี
  • น้ำ: ต้องการน้ำน้อย สามารถทนแล้งได้ดี และไม่ชอบน้ำท่วมขัง
  • แสงแดด: ต้องการแสงแดดจัดตลอดวัน

6. ฤดูกาลให้ผลผลิต

ลีลาวดีจะออกดอกมากที่สุดในช่วงฤดูร้อน (ประมาณเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน) และจะออกดอกประปรายตลอดทั้งปีในสภาพอากาศที่เหมาะสม

7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์

  • ไม้ประดับ: นิยมปลูกประดับตกแต่งสวนเพื่อความสวยงามและกลิ่นหอม
  • ผลิตภัณฑ์: ดอกลีลาวดีถูกนำไปสกัดเป็นน้ำหอม, น้ำมันหอมระเหย และใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องสำอาง

8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)

  • ความเชื่อ: ในอดีตคนไทยมีความเชื่อว่าไม่ควรปลูกต้นลั่นทม (ลีลาวดี) ในบริเวณบ้าน เนื่องจากเป็นต้นไม้ที่ไม่เป็นมงคล แต่ภายหลังได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น “ลีลาวดี” ซึ่งเป็นชื่อที่เป็นมงคลและเป็นที่นิยมมากขึ้น
  • ข้อควรระวัง: ยางของต้นลีลาวดีเป็นพิษและอาจก่อให้เกิดอาการระคายเคืองต่อผิวหนังได้ จึงควรระมัดระวังในการสัมผัส

9. แหล่งอ้างอิง