ข้อมูลต้นหญ้าพันงูเขียว

หญ้าพันงูเขียวเป็นพืชล้มลุกขนาดเล็กที่พบได้ทั่วไปตามป่าและที่รกร้างว่างเปล่า มีคุณสมบัติทางสมุนไพรที่ใช้กันมาอย่างยาวนานในภูมิปัญญาดั้งเดิม


1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์

  • ชื่อพื้นบ้าน: หญ้าพันงูเขียว, หญ้าพันงู, หญ้างูเง่า, หญ้างูเงือก (นครราชสีมา), หญ้างูเห่า (อุบลราชธานี)
  • ชื่อสามัญ: Indian Heliotrope, Indian Turnsole
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Heliotropium indicum L.
  • วงศ์: Boraginaceae

2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)

  • ชื่อพื้นบ้าน: หญ้าพันงูเขียว
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Heliotropium indicum L.

3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • ลำต้น: เป็นพืชล้มลุก สูงประมาณ 20-50 เซนติเมตร ลำต้นตั้งตรง มีขนปกคลุม
  • ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่หรือรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบหยัก แผ่นใบมีขนปกคลุม
  • ดอก: ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งและซอกใบ ช่อดอกยาวประมาณ 5-15 เซนติเมตร ดอกย่อยมีขนาดเล็ก สีขาวหรือสีฟ้าอมม่วง เรียงเป็นแถวเดียวคล้ายหางงู
  • ผล: ผลเป็นฝักรูปทรงกระบอก ภายในมีเมล็ดขนาดเล็ก 4 เมล็ด

4. สถานที่พบ

หญ้าพันงูเขียวเป็นพืชพื้นเมืองที่พบได้ทั่วไปในเขตร้อน มักขึ้นตามที่รกร้างว่างเปล่า ริมทางเดิน และตามป่าเบญจพรรณ


5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต

  • ดิน: เติบโตได้ในดินทั่วไป
  • น้ำ: ทนแล้งได้ดี และชอบดินที่มีความชื้น
  • แสงแดด: เจริญเติบโตได้ดีในที่ที่มีแสงแดดจัด

6. ฤดูกาลให้ผลผลิต

หญ้าพันงูเขียวสามารถออกดอกและติดผลได้ตลอดทั้งปี


7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์

  • สมุนไพร: ส่วนต่างๆ ของหญ้าพันงูเขียวถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรในภูมิปัญญาดั้งเดิม เช่น ใช้แก้ไข้, ขับปัสสาวะ, และแก้บวม

8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)

  • วิธีใช้: ตามตำรับยาไทยบางตำรา ระบุให้ใช้ส่วนของต้นและใบสดมาต้มน้ำดื่มเพื่อบรรเทาอาการไข้ หรือใช้ใบสดตำพอกเพื่อแก้บวม
  • ข้อควรระวัง: แม้จะมีสรรพคุณทางยา แต่ไม่ควรนำไปใช้ด้วยตนเองโดยไม่มีความรู้ เนื่องจากพืชในวงศ์นี้มีสารอัลคาลอยด์ ซึ่งอาจเป็นพิษได้หากใช้ในปริมาณที่ไม่เหมาะสม

9. แหล่งอ้างอิง

  • ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (ม.ป.ป.). หญ้าพันงูเขียว. สืบค้นเมื่อ 12 กันยายน 2568, จาก https://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=143
  • ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. (2561). หญ้าพันงูเขียว. สืบค้นเมื่อ 12 กันยายน 2568, จาก https://www.qsbg.org/database/botanic_garden/detail.asp?Tab=1&id=2557
  • สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. (ม.ป.ป.). หญ้าพันงู. สืบค้นเมื่อ 12 กันยายน 2568, จาก https://med.mahidol.ac.th/thaiherb/herbs/หญ้าพันงู