

ข้อมูลต้นหญ้าพันงูแดง
หญ้าพันงูแดงเป็นพืชล้มลุกขนาดเล็กที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย และจัดเป็นสมุนไพรในตำรายาไทยและจีน
1. ชื่อพื้นบ้าน, ชื่อสามัญ, ชื่อวิทยาศาสตร์
- ชื่อพื้นบ้าน: หญ้าพันงูแดง, หญ้าพันงูเล็ก, ควยงูน้อย, งูน้อย
- ชื่อสามัญ: Prostrate cyathula
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Cyathula prostrata (L.) Blume
2. ชื่อพืช (พื้นบ้าน, วิทยาศาสตร์)
- ชื่อพื้นบ้าน: หญ้าพันงูแดง
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Cyathula prostrata (L.) Blume
3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ลำต้น: เป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นตั้งตรงหรือทอดเลื้อย มีความสูงประมาณ 1-2.5 ฟุต ลำต้นเป็นเหลี่ยมมนและมีสีแดง
- ใบ: ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปไข่ ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ แผ่นใบมีสีเขียว
- ดอก: ออกเป็นช่อที่ปลายยอดและซอกใบ ช่อดอกมีลักษณะเป็นเส้นยาวคล้ายหางงู สีม่วงแดง เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล
- ผล: เป็นผลแห้งแตกได้ ภายในมีเมล็ดสีดำเป็นมัน
4. สถานที่พบ
หญ้าพันงูแดงเป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปแอฟริกาและได้แพร่กระจายพันธุ์มายังทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย สามารถพบได้ทั่วไปตามที่รกร้าง ที่โล่งแจ้ง และที่ที่มีความชื้นในทุกภาคของประเทศไทย
5. สภาพแวดล้อมที่เติบโต
หญ้าพันงูแดงชอบสภาพอากาศร้อนชื้น และเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยที่มีการระบายน้ำดี พบได้ในระดับความสูงจากน้ำทะเลถึง 2,500 เมตร
6. ฤดูกาลให้ผลผลิต
หญ้าพันงูแดงสามารถพบเห็นและเจริญเติบโตได้ตลอดทั้งปี
7. ประโยชน์/การใช้ประโยชน์
- สมุนไพร: ส่วนต่างๆ ของหญ้าพันงูแดงถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรในหลายประเทศ เช่น
- ดอก: ใช้เป็นยาละลายก้อนนิ่ว ขับเสมหะ
- ต้น: แก้ไข้ ขับปัสสาวะ ลดอาการอักเสบในลำคอ
- ราก: ช่วยขับปัสสาวะ
8. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น (วิธีใช้, ข้อควรระวัง)
- วิธีใช้: ในตำราแพทย์แผนไทยและหมอพื้นบ้านมีการนำส่วนของต้นหญ้าพันงูแดงเหนือดินมาต้มกับน้ำเพื่อดื่มเป็นยาขับปัสสาวะ และรักษาอาการนิ่วในไต รวมถึงอาการประจำเดือนมาไม่ปกติ
- ข้อควรระวัง: การใช้สมุนไพรควรอยู่ภายใต้การแนะนำของแพทย์แผนไทยผู้เชี่ยวชาญ และสำหรับผู้ที่อ่อนเพลียมาก เด็กอ่อน และคนชรา ควรระมัดระวังในการใช้ยาจากสมุนไพร เนื่องจากอาจมีผลข้างเคียงได้
9. แหล่งอ้างอิง
- เมดไทย. (ม.ป.ป.). หญ้าพันงูแดง สรรพคุณและประโยชน์ของหญ้าพันงูแดง 22 ข้อ !. สืบค้นเมื่อ 12 กันยายน 2568, จาก https://medthai.com/%E0%B8%AB%E0%B8%8D%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%87%E0%B8%B9%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87/
- Disthai. (ม.ป.ป.). พันงูแดง ประโยชน์ดีๆ สรรพคุณเด่นๆ และข้อมูลงานวิจัย. สืบค้นเมื่อ 12 กันยายน 2568, จาก https://www.disthai.com/17452342/%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%87%E0%B8%B9%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87
- ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. (ม.ป.ป.). ฤทธิ์แก้ปวดและต้านการอักเสบของหญ้าพันงูแดง. สืบค้นเมื่อ 12 กันยายน 2568, จาก https://medplant.mahidol.ac.th/active/shownews.asp?id=829
